Tài liệu - Giáo huấn

Sự khác biệt giữa Bí Tích, Á Bí Tích và Ân Xá

  • In trang này
  • Lượt xem: 921
  • Ngày đăng: 19/10/2021 08:52:52
Hỏi: Xin cha giải thích lại sự khác nhau giữa bí tích, á bí tích và ân xá.
 

Sacraments.jpg

 

Trả lời:

I- Bí tích (sacrament) là gì?

Trước hết, nói đến bí tích (sacramentum) thì phải nói đến Chúa Kitô là Mầu Nhiệm (Mysterium) cứu độ độc nhất cho nhân loại, vì ngoài Chúa ra, không có Mầu Nhiệm nào khác mang ơn cứu độ của Thiên Chúa đến cho con người. Bí tích là những dấu chỉ hữu hình (visible signs) mà Chúa Thánh Thần dùng để ban ơn cứu độ của Chúa Kitô cho chúng ta trong Giáo Hội. Đây là những phương tiện cứu rỗi hữu hiệu mà chính Chúa Kitô đã thiết lập để ban phát ơn thánh hóa và cứu độ của Người cho chúng ta cho đến ngày mãn thời gian. (SGLGHCG số 774). Có bảy bí tích như chúng ta quen thuộc từ xưa đến nay.

 

Điều kiện quan trọng nhất để lãnh cách hiêu quả bất cứ bí tích nào, là phải có đức tin, tức là vững chắc tin về hiệu quả thiêng liêng thật sự của bí tích muốn lãnh nhận hợp pháp trong Giáo Hội. Thí dụ, khi lãnh bí tích Thánh Thể, tức là rước Mình Máu Chúa Kitô, thì phải tin chắc rằng có Chúa Giêsu hiện diện thực sự trong hình bánh và rượu nho cho ta thờ lậy và xin ơn; nếu không, việc rước Chúa sẽ là vô ích và người rước Mình Máu Chúa cũng chỉ thấy mình ăn chút bánh và uống tí rượu nho mà không cảm nghiệm được điều gì có tác dụng đánh động tâm hồn cả. Cũng vậy, khi đi xưng tội, nếu hối nhân không tin có Chúa Giêsu hiện diện và tha tội cho mình qua tác vụ của một linh mục, dù là bất xứng dưới mắt người đời, thì việc xưng tội cũng sẽ không mang lại lợi ích nào cho hối nhân. Nói rõ hơn, khi ta xưng tội thì ta xưng tội với Chúa qua vị linh mục và chính Chúa Kitô sẽ tha tội cho ta qua công cụ loài người là linh mục hay giám mục, là các thừa tác viên chính thức của bí tích hòa giải. Có tin như vậy thì mới cảm thấy tội được tha và tâm hồn được an vui sau khi thành thực xưng các tội nặng nhẹ đã phạm vì yếu đưới con người.

 

Chính vì thiếu điều kiện đức tin này, nên có người đã nói: tôi được rửa tội rồi mà có thấy mình được “tái sinh” ở chỗ nào đâu, tôi vẫn thấy tôi nguyên vẹn như cũ! hoặc “sau mỗi mùa chay và tuần thánh, tôi đâu có thấy mình chết đi và được sống lại với Chúa Kitô Phục Sinh như Giáo Hội nói đâu”!

 

Nói thế là vì không có đức tin, nên không tin có sự đổi mới trong tâm hồn sau khi nhận lãnh bí tích rửa tội, nhờ đó tội nguyên tổ và mọi tội cá nhân được tẩy sạch và đươc tái sinh trong sự sống mới, và “mặc lấy Chúa Ktô” như Thánh Phaolô đã dạy.(x. Gl 3:27). Có đức tin thì mới tin có Chúa là Đấng tạo dựng mọi loài mọi vật, dù mắt ta không hề trông thấy Chúa, tai không hề nghe tiếng Ngài nhưng lòng trí vẫn tin chắc có Chúa như Giáo Hội dạy.

 

Giáo dân được khuyến cáo năng lãnh nhận các bí tích hoà giải và Thánh Thể để được thánh hoá, được giao hòa lại với Chúa, với Giáo Hội và với tha nhân sau khi đã lỡ sa phạm tội vì yếu đuối con người, và nhất là vì bị ma quỷ cám dỗ với gương xấu của thế gian. Bí tích Thánh Thể cũng ban sức mạnh thiêng liêng để giúp ta nên thánh, sống đức tin, đức cậy và đức mến cách nồng nàn trong trần thế này, sau khi đã được tái sinh qua Phép Rửa và được thêm sức mạnh, trí hiểu và khôn ngoan của Chúa Thánh Thần qua bí tích Thêm sức. Nhưng cần thiết phải có đức tin khi lãnh nhận bất cứ bí tích nào, đặc biệt là hai bí tích hòa giải và Thánh Thể, thì mới có thể hưởng được các lợi ích hay hiệu quả thiêng liêng để nhờ đó, ta được trở nên ngày một giống Chúa Kitô hơn cũng như được lớn lên trong đức tin có Chúa là Cha nhân từ và đầy lòng thương xót.

 

II- Á bí tích (Sacramentals)

Sách Giáo Lý Giáo Hội Công Giáo ( SGLGHCG) định nghĩa Á Bí tích " là những dấu hiệu linh thánh, phần nào giống như các Bí tích, nhờ đó các hiệu quả thiêng liêng được thông ban nhờ lời cầu nguyện của Giáo Hội. Nhờ các Á Bí tích này, chúng ta được chuẩn bị để lãnh nhận hiệu quả của chính các bí tích." ( SGLGHCG số 1667). Nói rõ hơn, Á Bí Tích là những dấu chỉ hay phương tiện có liên hệ phần nào đến các bí tích hay thực tại thiêng liêng, đã được Giáo Hội thiết lập để xin ơn Chúa cho người hoặc để thánh hoá đồ vật dùng trong phụng vụ thánh như: Thánh giá, nước phép, nến, dầu thánh (Chrism), áo Đức Bà (scapular) tràng hạt, Kinh Thánh (Bible), sách kinh, sách lễ, phép lành, (kể cả phép lành của Đức Thánh Cha), hài cốt các thánh, bình đựng Mình Máu Chúa (Ciborium, chalice, paten) khăn thánh (corporal, purificator), bàn thờ, khăn bàn thờ, áo lễ (chasubles, stoles, Albs), tro dùng trong Thứ tư Lễ Tro (Ash Wednesday) và lá làm phép (Chúa Nhật Lễ Lá)... tất cả đều là các Á Bí Tích mà người tín hữu phải tôn trọng với lòng mộ mến vì giá trị thiêng liêng của các Á bí tích nói này.

 

III- Ân Xá (Indulgences)

Là ân huệ thiêng liêng mà Giáo Hội, với quyền cầm buộc và tháo gỡ, lấy từ kho tàng ơn cứu chuộc của Chúa Kitô và công nghiệp của Đức Mẹ và các thánh, để tha hình phạt hữu hạn (temporal punishment) cho người còn sống hay cho các linh hồn đang còn ở luyện tội . Hình phạt này là hậu quả của tội nặng, nhẹ đã được tha qua bí tích hòa giải mà hối nhân phải làm sau khi xưng tội. (việc đền tội = penance). Nếu hối nhân không làm đủ việc đền tội này khi còn sống thì phải được thanh luyện sau khi chết ở nơi gọi là Luyện tội. Do đó, ân xá mà Giáo Hội ban chỉ có mục đích tha hình phạt hữu hạn này mà thôi, chứ không tha các tội nặng, nhẹ như mục đích và công dụng của bí tích hoà giải. Nói khác đi, chỉ qua bí tích hoà giải, chúng ta mới được tha các tội nặng nhẹ đã phạm vì yếu đuối con người, và nhất là vì còn tin tưởng nơi lòng xót thương tha thứ của Chúa. Nếu không còn tin tưởng gì nơi lòng thương xót của Chúa để chậy đến xin Người tha thứ qua bí tích hòa giải, thì lại mắc tội phạm đến Chúa Thánh Thần, là tội hoàn toàn chối bỏ Thiên Chúa và tình yêu của Người. Như vậy, bao lâu còn cứng lòng trong sự từ khước tình thương và ơn tha thứ của Chúa thì bấy lâu ở trong tội không thể tha thứ được như Chúa Giêsu đã nói rõ : "Bất cứ ai nói phạm đến Con Người , thì còn được tha. Nhưng ai nói phạm đến Thánh Thần thì sẽ chẳng được tha." Lc 12 :10).

 

Do đó, muốn được tha thứ, người ta phải có lòng tin nơi tình thương xót vô biên của Chúa và thành tâm muốn xin Người tha thứ mọi tội lỗi đã phạm vì yếu đuối người.

 

Xin nói lại một lần nữa : Ân xá không có mục đích tha bất cứ tội nào mà chỉ giúp tha hay tẩy xóa những hình phạt hữu hạn ( temporal punishments) là hậu quả còn để lại trong tâm hồn hối nhân sau khi đã được tha các tội nặng nhẹ qua bí tích hòa giải. Ân xá có thể ban cho người còn sống và cho các linh hồn trong luyện tội để xin tha hình phạt hữu hạn nói trên. Ân xá có thể là toàn phần (plenary Indulgences) hay bán phần (Partial indulgences) để tha hết các hình phạt hữu hạn hay tha một phần hình phạt này. Giáo Hội ban phát ân xá trong những dịp trọng đại như Năm Thánh (Jubilee Year) Kỷ niêm đăng quang của Đức Thánh Cha, kỷ niệm ngày thành lập Giáo Phận hay Dòng Tu, tham dự lễ mở tay của tân linh mục, viếng nghĩa trang trong tháng cầu cho các linh hồn, v.v. Người còn sống có thể lãnh ân xá cho mình hay để nhường lại cho các linh hồn trong Luyện tội nhưng không thể nhường lại ơn huệ này cho tín hữu còn sống được.

 

IV- Sự khác biệt giữa Bí tích và Á bí tích

Bí tích là chính phương tiện cứu độ mà Chúa Giêsu đã thiết lập để ban ơn cứu độ cho mọi tín hữu đã gia nhập và đang hiệp thông trọn vẹn với Giáo Hội là Thân Thể Nhiệm Mầu của Chúa trên trần thế. Do đó, các bí tích đều liên hệ trực tiếp đến việc lãnh nhận ơn cứu độ của Chúa Kitô, như bí tích rửa tội tha tội nguyên tổ và các tội cá nhân (đối với người dự tòng = catechumens) bí tích Thánh Thể biến bánh và rượu thành Mình Máu Chúa Kitô, bí tích hoà giải tha mọi tội nặng nhẹ trừ tội phạm đến Đức Chúa Thánh Thần như đã nói ở trên. Bí tích Thêm sức cho ta những ơn sủng đặc biệt của Chúa Thánh Thần để giúp sống xưng đáng là Kitô hữu trong trần thế . Bí tích Truyền Chức Thánh tiếp tục truyền thống Tông Đồ để ban quyền Thánh ( Sacra potestas) cho các người được tuyển chọn làm Phó Tế, Linh mục và Giám mục để phục vụ , giảng dạy, thánh hóa và chăm sóc dân Chúa được trao phó cho các ngài coi sóc về mặt thiêng liêng. Sự khác biệt căn bản giữa Bi tích và Á bí tích là ở điểm bí tích ban ơn thánh, tha tội và chữa lành ( hai bí tích hòa giải và xức dầu) trong khi Á bí tích là phương tiện để xin ơn lành của Chúa ban qua Phép lành mà linh mục, Giám mục hay của Đức Thánh Cha ban cho tín hữu, hoặc để thánh hóa đồ dùng trong phụng vụ thánh (nước phép, bình đựng Mình Thánh, Chén Lễ, khăn thánh, tràng hạt và các ảnh tượng Chúa, Đức Mẹ và các Thánh... Nhưng cần nói thêm là Phép lành (Blessing) dù là của Đức Thánh Cha, thì cũng không có mục đích tha tội nặng nhẹ nào cho người nhận lãnh. Tuy nhiên, Đức Thánh Cha có thể ban phép lành Tòa Thánh và ơn toàn xá cho bệnh nhân đang hấp hối , đã được xức dầu và tha mọi tội trong cơn nguy tử đó. Linh mục cũng được phép ban Phép lành này của Tòa Thánh cũng như tha mọi hình phạt cho người đang lâm cơn nguy tử với công thức qui định.

 

Sau đây là một vài thí dụ về sự khác nhau giữa bí tích và á bí tích

 

- Nước phép và dầu thánh là Á bí tích được dùng làm chất liệu cần thiết để cử hành bí tích rửa tội. Dầu thánh (Chrism) cũng được dùng trong các bí tích thêm sức, xức dầu bệnh nhân và truyền chức thánh.

 

- Thánh giá với tượng Chúa chịu nạn (crucifix) hay bình đựng Mình Thánh Chúa (Ciborium), Chén lễ =(Chalice) là á bí tích nhưng bánh và rượu được truyền phép (consecrated) là bí tích về sự hiện diện thực sự (real presence) của Chúa Kitô trên bàn thờ, trong nhà tạm (tabernacle). Do đó, chỉ phải thờ lậy (adore) Chúa Kitô trong hình bánh và rượu của bí tích Thánh Thể mà thôi. Đối với mọi ảnh tượng khác của Chúa Kitô, Đức Mẹ và các Thánh nam nữ thì chỉ được tôn kính (honor, venerate) chứ không thờ lậy vì đây là những á bí tích giúp ta liên tưởng đến Chúa Kitô, Đức Mẹ và các Thánh đang ở trên Trời mà ảnh tượng kia là những biểu tượng hữu hình (visible symbols) giúp ta dễ nâng lòng lên với Chúa và cầu xin (nhở cậy) Đức Mẹ và các Thánh chuyển cầu thay cho ta trước Tòa Chúa trên Thiên Đàng.

 

- Toà giải tội là á bí tích được dùng làm nơi cử hành bí tích hoà giải (xưng và tha tội).

 

- Áo lễ linh mục, giám mục mặc là á bí tích để cử hành bí tích Thánh Thể (Thánh lễ tạ ơn = the Eucharist). Vì thể không được mặc y phục hay quốc phục của bất cứ dân tộc nào khi cử hành Thánh Lễ Tạ Ơn trong mọi dịp phụng vụ thánh, vì các y phục đó không phải là á bí tích được công nhận để dùng trong phụng vụ thánh. Ai mặc quốc phục khi cử hành Thánh Lễ là đã tự ý làm sai phụng vụ về lễ phục.

 

Tóm lại, có sự khác biệt về mục đích và công dụng giữa các bí tích, á bí tích và ân xá như đã trình bày trên đây. Tuy khác nhau , nhưng đều có liên hệ với nhau trong mục đích lãnh nhận ơn thánh dồi dào của Chúa ban cho chúng ta trong Giáo Hội được thiêt lập như phương tiện hữu hiệu để ban phát ơn cứu độ của Thiên Chúa nhờ Chúa Kitô và trong Chúa Thánh Thần.

 

Vì thế, mọi tín hữu đều được khuyến khích năng lãnh nhận các bí tích (Hòa giải, Thánh Thể và Xức dầu) dùng á bí tích với niềm tin và lòng mộ mến cũng như lợi dụng mọi dịp để lãnh ân xá hầu mưu ích thiêng liêng cho mình và cho các linh hồn trong luyện tội.

 

LM. Phanxixô Xaviê Ngô tôn Huấn

Bài cùng chuyên mục:

Sự xuất hiện các hình thức tu trì trong Giáo hội (27/11/2021 08:20:12 - Xem: 155)

Có thể chia lịch sử đời tu thành 5 giai đoạn. Mỗi giai đoạn được ghi dấu bởi một hình ảnh/hình thức tu trì tiêu biểu.

Đâu là sự khác biệt giữa Kinh Thánh Công giáo và Kinh Thánh Tin Lành?  (25/11/2021 09:03:05 - Xem: 204)

Bộ Kinh Thánh của Công giáo có 73 cuốn, trong khi đó Kinh Thánh của Tin Lành có 66 cuốn.

Thường huấn về căn tính linh mục (09/11/2021 10:27:16 - Xem: 484)

Mỗi chủng sinh, linh mục có thể tự vấn: làm thế nào để chính mình có thể bảo vệ bản thân trong sứ vụ và bảo vệ các “chi thể” khác trong nhiệm thể Giáo Hội?

Tháng các Linh hồn, tìm hiểu việc Chúa Giêsu xuống Ngục Tổ tông (01/11/2021 15:45:43 - Xem: 708)

Trong tháng các Linh hồn, việc chúng ta tìm hiểu để tưởng nhớ và cầu nguyện đặc biệt cho Ông Bà Tổ Tiên cũng như người thân yêu đã qua đời là điều quan trọng cần thiết mang đầy ý nghĩa.

Ý nghĩa màu khăn trong phong trào thiếu nhi Thánh Thể (29/10/2021 08:56:21 - Xem: 790)

Màu khăn quàng Thiếu Nhi Thánh Thể được thể hiện qua các sắc màu của phụng vụ trong Giáo Hội.

Tìm hiểu về các Công đồng của Giáo Hội (11/10/2021 05:47:28 - Xem: 1,015)

Công đồng có nhiều cấp bậc khác nhau, bao gồm trong hai loại tổng quát: Công đồng chung và Công đồng riêng

Kinh Mân côi - Nguồn gốc và sự phát triển (04/10/2021 10:55:33 - Xem: 879)

Bài chia sẻ này chỉ trình bày lịch sử kinh Mân Côi theo những nghiên cứu trong thế kỷ XX. Năm nay chúng ta mừng hai kỷ niệm lịch sử quan trọng.

Lời cầu mới & Tâm tình mới với Thánh Giuse (02/10/2021 17:00:00 - Xem: 966)

Thánh Giuse hiện diện bên cạnh Chúa Cứu Thế như một người phục vụ ơn cứu độ trong cương vị người làm cha.

Tại Sao Lại Gọi Là "Dòng Ba"? (27/09/2021 09:12:45 - Xem: 968)

Tại Việt Nam, có nhiều hội viên Dòng Ba Đaminh, Dòng Ba Phanxicô, Dòng Ba Carmêlô. Tại sao gọi là Dòng Ba?

Mười bước để củng cố Hội Thánh Tại Gia (16/09/2021 08:39:41 - Xem: 829)

Từ thuở sơ khai, Thiên Chúa đã dựng nên gia đình như một cộng đoàn đầu tiên trên thế giới. Có nhiều tên gọi để nói về cộng đoàn này...

  • Bài viết mới
    • Đương đầu với chủ nghĩa thế tục trong Mùa Vọng và Giáng sinh

      Người nghèo có thể giúp chúng ta phát huy thái độ vượt thoát những dính bén vật chất.

    • Suy nghĩ và cầu nguyện CN II mùa Vọng năm C

      Như Gioan tu luyện bản thân mình và gặp được Chúa trong rừng vắng, ta cũng phải có giờ tĩnh lặng để sống bên Chúa và tu chỉnh lại đời sống...

    • Khái niệm về ơn gọi

      Những ai dùng tài năng của mình thì ngày càng phát triển và được ban thêm tài năng. Ngược lại, những ai giấu tài năng của mình thì bị trừng...

    • Ý nghĩa Mùa Vọng trong đại dịch

      Mặc dù nhiều người trong chúng ta đang trải qua những cơn đau nặng nề, chúng ta vẫn được mời gọi giữ vững niềm an ủi đợi chờ Chúa đến dù...

    • Chờ?

      Từng năm hạnh phúc dệt thành một đời hạnh phúc. Mong rằng đến phút cuối cuộc đời, cả tôi và bạn sẽ biết mình thiếu gì, chờ gì và biết đích...

    • Abraham, Cha chúng ta trong đức tin(bài 9)

      Đâu là những dấu chỉ, những bảo chứng Chúa đã ban trong cuộc đời chúng ta, để chứng tỏ lời hứa của Ngài sẽ được thực hiện?

    • Nỗi lòng người cha

      Để hạn chế bao nhiêu vấp ngã trên đường đời con trẻ, cha cứ nhắc tới nhắc lui những câu nói chán ngắt và lê thê. Có lúc, cha chấp nhận...

    • Gia vị cho bài giảng lễ Chúa Nhật I mùa Vọng năm C

      kính thưa quý cha, một số cha có ngỏ lời muốn sư tầm những truyện, những giai thoại và những dụ ngôn... để đưa vào bài giảng cho giáo dân...

    • Cám dỗ tính dục

      Hãy tránh xa các website không tốt. Hãy lập kế hoạch học tập cho tốt. Việc học tập diễn ra trôi chảy thì bạn sẽ không bị cám dỗ.

    • Suy nghĩ và cầu nguyện CN I mùa Vọng năm C

      Người tỉnh thức luôn biết hướng đến Chân, Thiện, Mỹ, để luôn tư tưởng và hành động trong sự khôn ngoan và đạo đức.

    Câu chuyện chiều thứ 7