Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini

CUỘC ĐỜI MÔSÊ

Carlo Maria Martini[1]

 

Dẫn nhập

Trong các bài sau đây, chúng ta sẽ cùng nhau suy tư và chiêm niệm về “Cuộc đời Môsê”. Cuộc đời của ông là một hành trình đức tin, cuộc đời chúng ta cũng vậy. Hơn nữa, chiêm niệm cuộc đời Môsê sẽ giúp chúng ta chiêm niệm cuộc Vượt Qua của Đức Giêsu, của Giáo Hội và của mỗi người chúng ta.

 

Nhờ những bài suy niệm, chúng ta sẽ gặt hái thêm kiến thức phong phú về Kinh Thánh, đặc biệt là sách Xuất Hành, vì tác giả, Đức Hồng Y Martini, là một nhà chú giải kinh thánh lỗi lạc, mặc dù “Cuộc đời Môsê” được sắp xếp theo trình tự tuần Linh Thao theo thánh Inhaxiô.

                                                               Linh mục Mỹ Sơn, Long Xuyên

 

 

BÀI BẢY (PHẦN I)

CÁI CHẾT CỦA MÔSÊ, CÁI CHẾT CỦA CHÚA GIÊSU,  

CỦA MẸ MARIA VÀ VƯỢT QUA CỦA NGƯỜI KITÔ HỮU

 

- Xin đọc Đệ nhị luật các chương 31, 32 và 34 về cái chết của Môsê. Chúng ta cùng suy gẫm những biến cố cuối đời của ông. Nó giúp hiểu ý nghĩa cái chết của Chúa Giêsu, cũng như cái chết của Mẹ Maria và của mỗi người chúng ta.

- Và đọc thêm 2 Cr 5, 6-10; Philipphê 1, 20-26; Do Thái 2, 14-15; Mt 25, 34-35.

Chủ đề Vượt Qua sẽ là đề tài xuyên suốt của bài suy niệm này.

+ Xin ơn biết từ bỏ mọi chiếm hữu

+ Xin ơn “chết cho tội lỗi” thực sự để được Phục Sinh với Đức Kitô.

+ Xin ơn sống cuộc sống Phục Sinh từng giây phút trong cuộc dời; và sống kinh nghiêm Vượt Qua của Môsê, của Chúa Giêsu và Mẹ Maria.

 

1. Cái chết của Môsê, một cái chết trong đức tin

Đệ nhị luật chương 31, 32 và 34 nói đến cái chết của Môsê. Cái chết của ông được nói đến nhiều, trong khi cái chết của các ngôn sứ khác chúng ta không biết gì, ví dụ Isaia, Giêrêmia…

 

Một Môsê không còn là người quan trọng

“Ông Mô-sê đến nói những lời này với toàn thể Ít-ra-en. Ông bảo họ : "Hôm nay tôi đã được một trăm hai mươi tuổi, tôi không thể đi ra đi vào được nữa, và ĐỨC CHÚA đã bảo tôi : 'Ngươi sẽ không được sang qua sông Gio-đan kia.' Chính ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa của anh em, sẽ dẫn đầu anh em sang qua sông, Người sẽ tiêu diệt các dân tộc ấy cho khuất mắt anh em, để anh em chiếm đất của chúng. Chính ông Giô-suê sẽ dẫn đầu anh em sang qua sông, như ĐỨC CHÚA đã phán. ĐỨC CHÚA sẽ xử với chúng như đã xử với các vua người E-mô-ri là Xi-khôn và Ốc, và với đất nước của chúng : Người đã tiêu diệt chúng. ĐỨC CHÚA sẽ trao các dân tộc ấy cho anh em, và anh em sẽ xử với chúng theo như tất cả mệnh lệnh tôi đã truyền cho anh em. Mạnh bạo lên, can đảm lên ! Đừng sợ, đừng run khiếp trước mặt chúng, vì chính ĐỨC CHÚA, Thiên Chúa của anh em, đi với anh em; Người sẽ không để mặc, không bỏ rơi anh em."

 

Rồi ông Mô-sê gọi ông Giô-suê lại, và nói với ông trước mặt toàn thể Ít-ra-en: "Mạnh bạo lên, can đảm lên ! Chính anh sẽ cùng với dân này vào đất ĐỨC CHÚA đã thề với cha ông họ rằng Người sẽ ban cho họ ; chính anh sẽ cho họ hưởng đất ấy làm gia nghiệp. Chính ĐỨC CHÚA đi phía trước anh, chính Người sẽ ở với anh ; Người sẽ không để mặc, không bỏ rơi anh. Đừng sợ, đừng hãi!" (Đnl 31, 1-8)

 

Môsê tỏ ra rất chân thành. Ông biết rõ mình không còn hoạt động được nữa, “Tôi không thể làm gì được nữa, tôi không thể đi ra đi vào, không thể chỉ huy được nữa”. Khi biết mình sắp chết, ông từ bỏ mọi đặc quyền: “Chúa sẽ dẫn dắt anh em; Giosuê sẽ dẫn dắt anh em.”

 

Môsê không cố níu kéo quyền lực, không cố tỏ ra mình vẫn còn sức khoẻ, vẫn còn chỉ huy được. Ông cũng không nghĩ rằng không có mình hướng dẫn, chỉ huy, dân ông sẽ gặp nguy cơ, sẽ tan rã, sẽ không thể vào đất Chúa hứa. Ông không nghĩ thế. Ông rất tự do và từ bỏ, không bám vào địa vị, quyền lực. “Không có tôi, anh em vẫn tiến vào Đất Hứa dễ dàng. Tôi giới thiệu với anh em Giosuê, một người mạnh mẽ, can đảm, tốt lành.” Ông không coi thường Giosuê vì tuổi trẻ. Ông đặt niềm tin vào anh, “Can đảm lên! Chúa sẽ nói với anh.”

 

Một Mô-sê chấp nhận cái chết

 

Đây là đoạn Kinh thánh thuật lại cái chết của Môsê:

 “Chính ngày đó, ĐỨC CHÚA phán với ông Mô-sê rằng: "Ngươi hãy lên ngọn núi kia của dãy A-va-rim, lên ngọn núi Nơ-vô, ở đất Mô-áp, đối diện với Giê-ri-khô, và hãy nhìn xem đất Ca-na-an mà ta ban cho con cái Ít-ra-en làm sở hữu. Rồi ngươi hãy chết trên ngọn núi ngươi sắp lên, và hãy về sum họp với gia tộc ngươi, cũng như A-ha-ron, anh ngươi, đã chết tại núi Ho và đã về sum họp với gia tộc. Bởi vì giữa con cái Ít-ra-en, các ngươi đã không trung thành với Ta tại mạch nước Mơ-ri-va ở Ca-đê, trong sa mạc Xin, và bởi vì các ngươi đã không biểu lộ sự thánh thiện của Ta giữa con cái Ít-ra-en, nên ngươi chỉ được thấy đất ấy từ xa, chứ không được vào đó, vào đất Ta ban cho con cái Ít-ra-en." (Dnl 32, 48-52)

 

Từ đồng bằng Mô-áp, ông Mô-sê lên núi Nơ-vô, tới Pít-ga, đối diện với Giê-ri-khô, và ĐỨC CHÚA cho ông xem thấy tất cả miền đất: miền Ga-la-át cho đến Đan, tất cả Náp-ta-li, miền đất Ép-ra-im và Mơ-na-se, tất cả miền đất Giu-đa cho đến Biển Tây, miền Ne-ghép, vùng sông Gio-đan, thung lũng Giê-ri-khô là thành Chà Là, cho đến Xô-a. ĐỨC CHÚA phán với ông: "Đây là miền đất Ta đã thề hứa với Áp-ra-ham, I-xa-ác và Gia-cóp, khi nói : 'Ta sẽ ban đất ấy cho dòng dõi ngươi.' Ta đã cho ngươi thấy tận mắt, nhưng ngươi sẽ không được qua đó."

 

Ông Mô-sê, tôi trung của ĐỨC CHÚA, qua đời tại đó, trong đất Mô-áp, theo lệnh ĐỨC CHÚA. Ông được mai táng trong thung lũng, ở miền đất Mô-áp, đối diện với Bết Pơ-o. Cho đến ngày hôm nay, không ai biết mộ ông ở đâu. Khi chết, ông Mô-sê thọ một trăm hai mươi tuổi, mắt không mờ, khí lực không giảm”. (Đnl 34, 1-7)

Một cái chết đầy cớ vấp phạm (scandal)

Qua các bản văn thuật lại cái chết của Môsê, chúng ta thấy có 3 điểm đáng lưu ý sau:

a/ Một cái chết trong cô đơn; b/ Một cái chết trong vâng phục và tin tưởng; c/ Một cái chết trong đau khổ.

a. Môsê chết trong cô đơn.

Ông không chết giữa đám đông dân chúng mà ông rất yêu mến và hi sinh cho họ suốt đời ông. Ông lên núi và chết một mình trên đó, không một ai hiện diện.

 

b. Môsê chết trong vâng phục và tin tưởng.

“Ông Môsê, tôi trung của Đức Chúa, qua đời tại đó, trong đất Mô-áp, theo lệnh của Đức Chúa”. Ông là nhân vật duy nhất trong Kinh thánh được kể lại là đã chết do Chúa ra lệnh.

 

c. Môsê chết trong đau khổ.

Bản văn nhấn mạnh Lời Chúa nói với Môsê: “Ngươi sẽ không được sang qua sông Gióc-đan kia.” (Đnl 31,2); “Ta đã cho ngươi thấy tận mắt (miền đất hứa), nhưng ngươi sẽ không được qua đó.” (Đnl 34,4)

 

Và Môsê đã chấp nhận tuân theo lệnh Chúa trong khiêm tốn, vâng phục và trong đau khổ. Có thể nói, ông đã hi sinh cho toàn dân. Họ sẽ vào Đất Hứa, còn ông thì không. Ông gánh tội lỗi cho họ. Nếu đọc lại Kinh thánh, chúng ta thấy tội lỗi là của dân hơn là của Môsê. Chính họ làm ông không tin tưởng vào Chúa, vào lòng thương xót và cảm thương của Chúa đối với dân. Ông gánh tội cho dân và đền tội ấy.

 

Như vậy, Môsê chết trong cô đơn, đau khổ và vâng phục, đến nỗi không ai biết mộ ông nằm đâu để con cháu có thể đến khóc than theo tục lệ của người Do Thái. Đúng là một cái chết đầy cớ vấp phạm. Khó mà tưởng tượng một lãnh tụ đầy công trạng, đầy uy thế lại chết trong sự từ bỏ hoàn toàn đến thế!

 

Môsê biến mất

Tệ hại hơn cái chết, các bản văn Kinh thánh cho thấy sự biến mất của Môsê. Ông không chỉ chết trong đơn độc trên một ngọn núi không bóng người, mộ ông không biết nằm đâu và ông chết trên phần đất dân ngoại, mà ông còn hoàn toàn biến mất dưới mắt của dân ông.

 

Rất lạ là sau ngũ kinh, Kinh thánh không nói gì đến Môsê nữa. Ông hoàn toàn biến mất trong Kinh thánh. Ông bị xoá nhoà như một tôi tớ đã làm xong phần việc của mình, không cần đến những tưởng niệm đầy vinh quang. Các tiên tri hầu như cũng không trích dẫn Môsê; các sách lịch sử cũng hầu như không nhắc gì đến ông… Dù ông là một con người vĩ đại trong lịch sử dân Chúa, nhưng hình như ông hoàn toàn biến mất khỏi ký ức của dân Israel. Từ nay, Môsê ẩn mình trong bàn tay Thiên Chúa. Ông không còn hiện diện, chính Thiên Chúa làm tất cả mọi sự.

 

Tuy nhiên, Môsê vẫn còn đó.

 

Ở một vài phương diện, các bản văn Kinh thánh có nói đến sự hiện diện thường xuyên nhưng bí ẩn của Môsê. Trước hết, đó là sự tồn tại các sách của ông, sách Môsê (là sách Luật hay Ngũ thư)[2]. Theo nghĩa này, Môsê vẫn còn đó qua các sách ông để lại. Trong Do Thái giáo, các sách của Môsê được tách biệt hẳn với những sách khác. Trong Hội đường, ngăn tủ sau tấm màn chỉ lưu giữ các sách của Môsê, những cuốn sách khác không có. Các sách của ông là những cuốn sách thánh quí trọng nhất. Môsê vẫn hiện diện không phải với tính cách cá nhân đầy vinh quang, nhưng chỉ hiện diện trong mối tương quan với những sự kiện lịch sử và với phẩm chất phục vụ của ông.

 

Có thể nói, Môsê đã chết nhưng vẫn sống vì ông là tôi tớ Giavê. Nơi ông, sự Phục Sinh đã tỏ hiện cách bí ẩn nhiệm mầu. Thánh Grêgôriô de Nysse như muốn nói điều đó khi viết rằng: “Người tôi tớ Thiên Chúa đã chết, đúng vậy. Nhưng trong ông, sự sống sẽ được tỏ hiện.” Như vậy, Môsê vẫn luôn tồn tại, nhưng tồn tại cách mầu nhiệm. Tuy chưa thể gọi đó là sự Phục Sinh, nhưng nó hướng chúng ta đến sự Phục Sinh của Đức Kitô.

 

 

 


[1] Các bài suy niệm phỏng dịch từ “Vie de Moise, vie de Jesus et existence pascale”, Éd. St.-Augustin-St-Maurice, Suisse, 1994

[2] Người Do Thái nói tiếng Híp-ri gọi là Sách Luật hay Torah. Người Do Thái nói tiếng Hy lạp gọi là Ngũ Thư.

 

Bài viết liên quan:

Để lại bình an là món quà từ giã của chúng ta cho người thân
Tầm nhìn Giáo hội học và Mục vụ về độc thân linh mục
Chúa Giêsu, Thánh Phaolô và chúng ta đối diện với cái chết
Chúa Giêsu, Thánh Phaolô và chúng ta đối diện với cái chết (bài 3)
YÊU CHO ĐẾN CÙNG (Một cái nhìn mục vụ và giáo hội học về Độc thân Linh mục)
Chúa Giêsu, Thánh Phaolô và chúng ta đối diện với cái chết
Chúa Giêsu, Thánh Phaolô và chúng ta đối diện với cái chết
Chầu Mình Thánh Chúa & Suy Niệm Mùa Chay 2020 (bài cuối)
Chầu Mình Thánh Chúa & Suy Niệm Mùa Chay 2020 (bài 2)
Chầu Mình Thánh Chúa & Suy Niệm Mùa Chay 2020
Page 1 of 20 (200 items)
Prev
[1]
2
3
4
5
6
7
18
19
20
Next
Bài viết mới
Câu chuyện chiều thứ 7
Thống kê Truy cập
Đang online: 866
Tất cả: 64,637,700