Cử điệu khi lãnh nhận phép lành Mình Thánh (P1)

Cử điệu khi lãnh nhận phép lành Mình Thánh

 

Đang khi nhận phép lành Mình Thánh, các tín hữu làm gì? Quan sát thực tế, chúng ta thấy cử điệu của tín hữu không thống nhất, mỗi nơi mỗi khác, với những cử điệu như sau: chỉ ngước nhìn Thánh Thể (đa số); hoặc vừa ngước nhìn vừa làm dấu thánh giá; hoặc chỉ cúi đầu; hay cúi đầu và làm dấu thánh giá. Vậy đâu mới là thực hành đúng?

 

 

Phép lành Thánh Thể

Phép lành Thánh Thể có thể được ban trong phần cuối của giờ chầu Thánh Thể. Nghi thức được thực hiện như sau: vào lúc kết thúc giờ tôn thờ Thánh Thể trước Mặt Nhật hay Bình Thánh, Đức Giám mục, hoặc linh mục, hay nếu không có giám mục hoặc linh mục thì phó tế sẽ xông hương trước Thánh Thể nếu như Mình Thánh đặt trong Mặt Nhật, đang khi hát bài kính Thánh Thể. Tiếp theo, vị chủ sự sẽ đọc một lời nguyện, rồi có thể được người giúp lễ khoác trên vai tấm khăn vai. Sau đó, ngài tiến lên bàn thờ cầm Hào Quang (hay Bình Thánh) ban phép lành Thánh Thể cho cộng đoàn bằng cách ghi hình thánh giá trong thinh lặng với Hào Quang (hay Bình Thánh) trên cộng đoàn tín hữu [đang quỳ].1

 

Ngước nhìn hay cúi đầu?

Thực hành ngước nhìn hay chiêm ngưỡng Thánh Thể khi đang nhận phép lành Mình Thánh Chúa là không đúng và có thể phát xuất từ một sự hiểu lầm. Tức là những người thực hiện hay chủ trương hành động này hiểu lầm rằng giây phút ban phép lành Mình Thánh Chúa cũng tương tự như giây phút sau truyền phép: vị tư tế giơ Mình Thánh / Chén Thánh lên cho mọi người chiêm ngưỡng.

Đúng là khi tham dự thánh lễ, đến phần Kinh nguyện Thánh Thể, sau khi truyền phép bánh / rượu xong, vị chủ tế sẽ giơ cao hay nói một cách chính xác hơn là “trưng bày” (ostendit) Mình Thánh / Chén Thánh nhằm mục đích cho mọi người xem thấy và chiêm ngưỡng.2

 

 

Về mặt lịch sử, từ thế kỷ XII, cử điệu nâng cao Mình Thánh (lúc đó chưa có nâng cao Chén Thánh) được Giáo hội chấp nhận đưa vào thánh lễ vì nhiều lý do: i) Nhằm đáp lại lòng sùng kính Thánh Thể của dân chúng vì họ khao khát được nhìn thấy Mình Thánh; ii) Mời gọi tín hữu thể hiện hành vi đức tin vào sự hiện diện của Chúa Giêsu Thánh Thể trước quan điểm sai lạc của Berengarius thành Tours (-1088) khi phủ nhận sự hiện diện đích thực của Đức Giêsu dưới hình bánh và rượu, cũng như nhằm chống lại tư tưởng thần học lầm lạc của Peter the Chanter (- 1197) và của cả Pierre le Mangeur (-1178) vốn cho rằng bánh chưa thể coi là được truyền phép / thánh hiến, cho tới khi nào những lời truyền phép trong phần tường thuật thiết lập bí tích của Kinh nguyện Thánh Thể được hoàn thành trên cả bánh và rượu. Cử điệu giơ cao Mình Thánh sau truyền phép đã hiện hữu cả 1000 năm qua và được chuẩn nhận như thành phần của phụng vụ hoàn vũ của Hội Thánh. Kết quả là thực hành này đã hướng dẫn và nuôi dưỡng đức tin các tín hữu vào sự hiện diện đích thực của Chúa Giêsu Thánh Thể qua hàng thế kỷ.3

 

Đối với một số tín hữu, thời điểm chiêm ngưỡng Thánh Thể trở thành một thời khắc cực kỳ quan trọng, họ chỉ đặc biệt chú ý đến khoảnh khắc này, đến nỗi làm lu mờ các phần còn lại của phụng vụ thánh lễ. Họ thường đến nhà thờ sớm với chủ đích tìm được một vị trí thích hợp hầu có thể xem thấy linh mục đưa và giữ Mình Thánh lên cao. Họ cũng rất hào hứng di chuyển xung quanh để nhìn xem cho rõ hơn sự kiện vĩ đại này. Sau khi chiêm ngắm Mình Thánh xong tại một nhà thờ, các tín hữu lại vội vã ra khỏi đó, họ di chuyển đến một nhà thờ khác để một lần nữa được nhìn thấy Thánh Thể. Lý do là vì, khi tham dự thánh lễ, các tín hữu được mời gọi tôn thờ Chúa lập tức ngay sau những lời truyền phép. Thêm nữa, thời kỳ này có rất ít người lên rước lễ và tín hữu cảm thấy thỏa mãn khi được nhìn thấy Bánh Thánh đã truyền phép, dù chỉ trong giây lát. Thậm chí nhiều người còn tin rằng họ sẽ được gìn giữ khỏi mọi ốm đau, hoạn nạn và tai ương nếu có thể chiêm ngắm Bánh Thánh sau truyền phép. Để cổ võ dân chúng ngước nhìn Bánh Thánh, Đức Piô X đã ban ân xá cho bất cứ ai, vào thời khắc này, lặp lại những lời của thánh Tôma tông đồ : “Lạy Chúa con, lạy Thiên Chúa của con”.4

 

 

Theo nhiều sử gia của Giáo hội, khi thực hành nâng cao Mình Thánh được thêm vào thánh lễ, thì việc trưng bày Thánh Thể [trong một Hào Quang] ngoài thánh lễ đã nở rộ, vừa để tôn vinh Chúa Giêsu ngự thật trong Phép Thánh Thể, vừa để thỏa mãn tâm tình của các tín hữu ước mong chiêm ngắm Chúa lâu dài hơn, y như họ thấy Thánh Thể, qua hành động nâng cao Mình Thánh [vốn dĩ ngắn ngủi] của tư tế trong thánh lễ. Thực tế là, vào cuối thế kỷ XIII, các tín hữu phàn nàn rằng linh mục đã không nâng Mình Thánh trong thánh lễ đủ lâu cho họ chiêm ngắm và tôn thờ. Bởi thế, Giáo hội đã cố gắng tìm kiếm một phương thế nhằm kéo dài sự thờ lạy và chiêm ngắm Chúa Giêsu Thánh Thể. Thế là suốt thế kỷ XIV, việc nâng Mình Thánh sau truyền phép trong thánh lễ sẽ được thực hiện thêm bên ngoài thánh lễ, trong một thời gian lâu dài hơn nhiều, bằng cách cho phép “trưng bày Mặt Nhật” chứa đựng Mình Thánh cho các tín hữu chiêm ngắm - tôn thờ. Chính xác là vào khoảng năm 1380, thói quen trưng bày bí tích trong Mặt Nhật để tôn thờ đã phổ biến tại một số nơi thuộc nước Đức. Điều này dẫn đến việc tách hẳn thực hành trưng bày Thánh Thể ra khỏi cử hành phụng vụ, và được coi là một thực tại phụng vụ vì có tất cả những yếu tố cần thiết trong nghi thức phụng vụ của Giáo hội. Bởi lẽ trước đây, việc trưng bày Thánh Thể chỉ diễn ra trong chính cử hành phụng vụ, tức là vào lúc rước lễ, ban của ăn đàng cho bệnh nhân cận tử và lễ Mình Máu Chúa Kitô (Corpus Christi).5

Như vậy, Mặt Nhật hay Hào Quang được tạo ra nhằm mục đích “phô bày” / “trưng bày” Bánh Thánh cho dân chúng nhìn thấy hầu giúp họ thờ lạy Chúa. Rõ ràng, thực hành này dựa trên lòng khát mong của tín hữu là muốn “nhìn xem” hay tìm ra một tiêu điểm cho việc cầu nguyện của họ. Hào Quang (ostensorium) phát xuất từ tiếng Latinh có nghĩa là “chỉ ra” hay “nâng lên” (monstrare, ostensare) cùng gốc với hạn từ “trưng bày” (ostendit) Mình Thánh / Chén Thánh trong thánh lễ sau truyền phép nhằm mục đích cho mọi người xem thấy và chiêm ngưỡng.6

 

 

Bằng việc thay thế cho đôi tay của chủ tế, Hào Quang được trưng bày hội tụ 3 khoảnh khắc của cử hành phụng vụ biểu dương Chúa Kitô Thánh Thể: i) Nâng cao Mình Thánh sau truyền phép; ii) Chủ tế giơ Mình Thánh lên và mời gọi mọi người đến hiệp lễ; iii) Thừa tác viên giơ Mình Thánh trước mặt từng người lên rước lễ.

Do đó, trong suốt thời gian tôn thờ Thánh Thể (chầu Thánh Thể), chúng ta được mời gọi ngước nhìn / chiêm ngắm Chúa Giêsu Thánh Thể nơi Hào Quang y như hành động ngước nhìn / chiêm ngưỡng Thánh Thể sau giây phút truyền phép trong thánh lễ vậy.

(còn nữa)

Lm. Giuse Phạm Đình Ái, dòng Thánh Thể, SSS(cgvdt.vn)

___________________________________________________

1 Hiệp lễ và Tôn thờ Thánh Thể ngoài thánh lễ, số 97-99; Book of Blessings (New York: Catholic Book Publising Corp., 1989), số 26.

2 Xc. Nghi thức thánh lễ, các số 89; 102; 110; 119.

3 Xc. Edward McNamara, “Breaking of the Host” trong The ZENIT Daily Dispatch (05-10-2010).

4 Xc. Edward McNamara, “Breaking of the Host” trong The ZENIT Daily Dispatch (11-09-2004).

5 Xc. James L. Connolly,  “Benediction of the Blessed Sacrament” từ https://www.catholicculture.org/culture/library/view.cfm?recnum=9559

6 Ibid.

 

Bài viết liên quan:

Chầu Thánh thể và Kinh Mân Côi
Lời nguyện tín hữu hiểu và thực hành cho đúng (P2)
Lời nguyện tín hữu hiểu và thực hành cho đúng (P1)
Một số tiêu chí cần quan tâm khi xây dựng nhà thờ (P3)
Giáo dân “chia sẻ” thay cho linh mục giảng lễ được không?
Một số tiêu chí cần quan tâm khi xây dựng nhà thờ (P2)
Một số tiêu chí cần quan tâm khi xây dựng nhà thờ (P1)
Trang hoàng cho bàn thờ
Bàn Thờ : Lịch Sử - Ý Nghĩa - Thực Hành (P3)
Bàn thờ: Lịch sử - Ý nghĩa - thực hành (P2)
Page 1 of 4 (37 items)
Prev
[1]
2
3
4
Next
Bài viết mới
Câu chuyện chiều thứ 7
Thống kê Truy cập
Đang online: 715
Tất cả: 45,192,865