Sợ chính mình

SỢ CHÍNH MÌNH

 

Có nhiều mức độ và hình thức khác nhau để nhìn nhận ai là người sợ chính mình. Nếu hiểu nỗi sợ là phản ứng tự nhiên của con người thì sợ chính mình là phần bản năng sống còn trong giới hạn của kiếp người. 

 

 

Đức Phật với kinh nghiệm vật lộn trong việc tìm ra con đường giải thoát cho chúng sinh đã khám phá: chướng ngại lớn nhất đời người là cái tôi, khi ngài khẳng định rằng: “Kẻ thù lớn nhất đời người là chính mình”. Nếu kẻ thù lớn nhất là chính mình thì nỗi sợ đáng sợ nhất lại là sợ chính mình. Thật vậy, một khi sợ ma, chúng ta có thể tránh đi vào bóng tối, còn sợ chính mình, chúng ta sẽ tránh né thực tại đời sống mình. Hiểu như thế, trong mức độ nào đó, chúng ta đều là những người sợ chính mình.

Có nhiều mức độ và hình thức khác nhau để nhìn nhận ai là người sợ chính mình. Nếu hiểu nỗi sợ là phản ứng tự nhiên của con người thì sợ chính mình là phần bản năng sống còn trong giới hạn của kiếp người. Thật thế, chỉ vì muốn bảo vệ cái tôi bé bỏng và dễ vỡ của mình mà chúng ta thường tự vệ bằng vô vàn cách thức. Đứng trước một thực tại mới mẻ thay vì bắt tay vào việc tiếp cận vấn đề, chúng ta lại lùi bước, không phải để nhìn nhận và đánh giá sự việc rõ hơn nhưng là vì chúng ta sợ chính mình sẽ bị tổn thương. Quả thật, khi đó ký ức xa xưa quay về hiện tại, rằng thất bại có thể làm ta thoái lui. Chúng ta tự nhủ: thà đứng im còn hơn bước đi mà sai lầm một lần nữa. Và như thế, chúng ta không bao giờ tới đích. Đường gần mấy nữa, không bước không tới, việc dễ mấy nữa, không làm không thành ! Nỗi sợ chính mình thất bại đã làm tê liệt mọi ý chí tiến thủ và cướp đi sức mạnh vốn có để đương đầu với thực tại đời sống.

Song song với nỗi sợ chính mình thất bại, chúng ta còn gặp phải nỗi sợ những giới hạn của mình. Có một thực tế mà mỗi người cần đối diện, chúng ta là những con người bất toàn. Chính những người ảo tưởng mình toàn năng: việc gì cũng xen vào, và thích tỏ ra mình vô tội: mọi sự phải chỉnh chu, và rồi, họ phải đối diện với thất bại. Nhưng thay vì nhận ra những giới hạn của bản thân, họ lại đổ cho hoàn cảnh và người khác; chung cục, họ vẫn giẫm chân tại chỗ. Một khi không dám đối diện với những giới hạn bản thân, họ mơ tưởng và cố tìm một thế giới tốt đẹp mà vô tình đánh mất sự liên lạc với nội tâm. Họ sẽ lắp đầy sự trống rỗng nội tâm bằng những việc hào nhoáng bên ngoài. Và nỗi sợ đối diện với những giới hạn này làm họ xa dần với thực tại cuộc sống.

Xét cho cùng, sợ chính mình phát sinh từ một tâm hồn bất an. Đúng thế, sự dao động hay giằng co trong tâm hồn đã khiến con người mất đi sự quan sát và đánh giá cách đúng đắn về thực tại. Sự bất an ấy còn biểu hiện qua việc họ thường phóng đại những gì đang xảy ra trong cuộc sống và giải thích cách tiêu cực về con người và thời cuộc.

Từ những gì vừa trình bày như một cố gắng làm sáng tỏ: nỗi sợ đáng sợ là sợ chính mình. Tuy nhiên, chúng ta cần đi bước nữa để chứng mình nỗi sợ ấy là nhất trong các nỗi sợ, để từ đó, đề ra một giải pháp thỏa đáng cho vấn nạn này.

Như chúng ta đã biết nỗi sợ chính mình ảnh hưởng trực tiếp đến cốt tủy của lòng tự trọng. Thật thế, khi con người không khẳng định đầy đủ và đúng đắn giá trị bản thân, họ sẽ bị ám ảnh bởi những nỗi sợ “không tên” mà chính họ tạo ra. Khi không khám phá ra bản sắc độc đáo và duy nhất của chính mình, họ sẽ bất lực trong việc tìm mình giữa đám đông ô hợp nào đó. Và một khi không tìm được sự nâng đỡ và tôn trọng xứng đáng nơi tha nhân, họ sẽ trở về với lòng mình mang theo nỗi sợ chính mình, vốn là kẻ thù lớn nhất làm vương hại đến nhân cách và toàn thể đời sống con người.

Và nỗi sợ ấy thật đáng sợ khi nó liên hệ trực tiếp đến nhận thức của con người. Thật vậy, ngày xưa do sự hiểu biết hạn hẹp của con người mà gốc đa, khúc sông đã trở thành huyền thoại. Nay nỗi sợ ấy không còn thì con người lại sợ chính mình vì không thể nào hiểu biết mình cho đủ nên bản thân mất dần sự kiểm soát trong tư tưởng, hành vi và cảm xúc.

Đến đây, chúng ta thử hỏi: nguyên nhân nào dẫn đến nỗi sợ chính mình ? Phải chăng do sự thiếu hiểu biết về chính mình mà bản thân đã gặp thất bại và sợ đối diện với thất bại ? Dường như do chưa khám phá bản thân đúng mức nên chủ thể sợ không dám nói đến những giới hạn bản thân ? Từ đó, lòng tự trọng cũng bị tổn thương mà gốc rễ của vấn đề là do nhận thức nông cạn và sai lạc về ý nghĩa và giá trị những thực tại bản thân đang sống.  

Nếu xét trên bình diện nhân bản, việc nhận thức hời hợt và lệch lạc về một tình huống nào đó khiến dẫn đến nỗi sợ chính mình thì chúng ta dễ dàng khắc phục bằng cách điều hướng lối quan sát tổng thể và đánh giá toàn diện vấn đề hầu giúp bản thân tự tin hơn khi tiếp cận thực tại và thực tế cuộc sống.

Nhưng nếu nỗi sợ ấy khiến con người thất vọng với chính mình và sống buông xuôi, hơn nữa, chúng lại do chủ thể chưa xác định rõ căn tính nên chúng ta phải cần đến sự trợ giúp của tôn giáo, cụ thể là niềm hy vọng vào một Đấng khả dĩ giải thoát đương sự khỏi vòng kiềm tỏa của nỗi sợ chính mình. Mọi sự sẽ được hóa giải trong niềm hy vọng vào Đức Kitô, Đấng giải thoát và Người tạo nên căn tính của mỗi người. Thật vậy, một khi con người mất dần khả năng làm chủ chính mình, họ đi tìm một thế mạnh bên ngoài giúp họ an tâm mà thiết lập sự quân bình trong đời sống. Dù vậy, họ không sao tìm được sự uy dũng ấy nơi đám phàm nhân, ngoài trừ Một Thiên Chúa làm người, Đấng đã từng chiến thắng trong mọi mặt trận và đã vượt qua mọi giới hạn bản thân để tìm ra con đường đích thực giải thoát con người bằng chính giá máu của mình. Từ đây, nỗi sợ chính mình đã được đặt dưới bóng cây Thánh Giá và đặt dưới quyền bảo trợ của Đấng Phục Sinh.

Thật vậy, trong Đức Kitô, thất bại trở nên cơ hội giúp chúng ta bám chặt vào Chúa và giới hạn của bản thân tìm được giải đáp thỏa đáng nơi cuộc đời của Người, khi Người chiến thắng những cám dỗ, làm cho sóng biển lặng im, giải thoát những người bị thần ô uế ám…và cho kẻ chết sống lại và chính Người đã phục sinh. Từ đây, sợ chính mình đã trở thành “huyền thoại” nhường chỗ cho Đấng làm chủ lịch sử và vận mạng đời chúng ta. Và cùng với tác giải sách Thánh Vịnh, chúng ta tuyên xưng:

“Chúa là mục tử chăn dắt tôi, tôi chẳng thiếu thốn gì.

Trong đồng cỏ xanh tươi, Người cho tôi nằm nghỉ.

Người đưa tôi tới dòng nước trong lành và bổ sức cho tôi.

Người dẫn tôi trên đường ngay nẻo chính vì danh dự của Người.

Lạy Chúa, dù qua lũng âm u, con sợ gì nguy khốn vì có Chúa ở cùng.

Côn trượng Người bảo vệ, con vững dạ an tâm” (Tv 22, 1-4)

Cuối cùng, chúng ta cần ghi nhận một nét tích cực nơi nỗi sợ này, đó là nó giúp chúng ta cẩn trọng và tỉnh thức khi đứng trước những lời mời gọi của thế gian. Đồng thời, chúng ta cần ý thức rằng chỉ có lời mời gọi đến từ Chúa khả dĩ giúp ta tiến bước vào đường nẻo bình an.

 

EYMARD An Mai Đỗ, O.Cist.

Chia sẻ:

Bài viết liên quan:

Hành trang cho sứ vụ (Tiếp theo)
Hành trang cho sứ vụ
Đạo đức trong cay đắng
Chết như Chúa Giê-su - đức tin và nỗi sợ
Khám phá lại cuộc thương khó Chúa Giêsu trong cuộc đời mình
Mười phương cách để chống lại quỷ
Một trái tim mới + GM. Giuse Vũ Văn Thiên
7 hướng dẫn để việc xưng tội hữu ích cho bạn
Ăn Trong Mùa Chay
10 điều răn của linh mục
Page 1 of 14 (138 items)
Prev
[1]
2
3
4
5
6
7
12
13
14
Next
Lời Chúa mỗi ngày
Bài viết mới
  • Sáng tạo đời mình trong ánh sáng của Đức Kitô

    Nếu sáng tạo bản thân là một trách nhiệm và vinh dự cho mỗi người thì bước đầu tiên cần làm là phá bỏ những rào cản khiến bản thân không ...

  • 10 điều nhà trường quên dạy học sinh

    Chứng kiến tình trạng nhiều em học sinh ra trường thiếu các kĩ năng sống, thầy giáo Lê Xuân Chiến đã chỉ ra 10 điều nhà trường nên bổ sung để ...

  • Hành trang cho sứ vụ (Tiếp theo)

    Trong bối cảnh hiện nay, đâu là hành trang cần thiết cho người tông đồ của Chúa. Thiết nghĩ hành trang cho sứ vụ đó là: đời sống thiêng ...

  • Suy niệm Chúa Nhật 2 Phục sinh A

    +NGHI là do dự: là ‘chưa quyết định được dứt khoát vì có điều còn e ngại’, là cứng lòng, không chịu tin khi đã được nghe kể, hoặc đã chứng kiến ...

  • Gởi những ông bố mệt mỏi

    Mẹ Teresa kể rằng, “Bố tôi có một tấm lòng yêu thương. Ông không bao giờ khước từ người nghèo. Những ông bố tận tụy có thể không thay đổi ...

  • Bừng cháy lên!

    Có người muốn đi tu vì muốn đi tìm một vị thế một chỗ đứng trong xã hội. Có người coi đi tu giống như kiểu quan chức ngoài xã hội: một người ...

  • Khi xã hội đồng lòng nói dối

    “Nói dối chưa bao giờ dễ đến như thế ở Việt Nam. Vì người ta đồng lòng nói dối, rủ nhau nói dối. Một cá nhân nói dối thì lương tâm còn nhúc ...

  • Hành trang cho sứ vụ

    Người sống đời thánh hiến phải có một sự “cô đơn nội tâm”. Cô đơn để lặng lẽ sống với Chúa (x. Mt 6,6) bởi vì chỉ khi có cảm nghiệm thực sự về ...

  • 10 chuyện ngược đời trong cách dạy trẻ ở Việt Nam

    Một bản liệt kê 10 vấn đề “ngược đời và trái khoáy trong cách thức dạy trẻ ở gia đình, trong trường học và ngoài xã hội ở nước ta đang được ...

  • Ánh sáng và bóng tối

    Bóng tối sẽ mãi là bóng tối và cũng chẳng biết mình là bóng tối, nếu không có ánh sáng. Điều tốt lành cũng thế, cứ tự động xạ liên hương...

Câu chuyện chiều thứ 7
Thống kê Truy cập
Đang online: 1109
Tất cả: 41,758,715