Hoa mân côi là hoa gì ?

 

      Giáo dân Công giáo gọi tháng Mười là Tháng Mân Côi. Riêng ở Việt Nam vào tháng này,mỗi buổi tối giáo dân trong các giáo xứ luân phiên nhau đến từng gia đình trong giáo xứ đọc kinh lần chuỗi Mân Côi. Chuỗi Mân Côi còn gọi là chuỗi Môi Khôi. Hồi tôi còn nhỏ sau khi lần chuỗi Mân Côi xong là đọc kinh “ Hôm nay lớn mọn đều chầu, cám ơn trọng Đức Bà thương đoái, truyền phép Môi Khôi rất nhiệm. Hết loài người cầu Chúa thứ tha.Đức Mẹ xưa thấy Đức Chúa Cha, đã giáng phạt cả và thiên hạ, liền can gián xin duông tội lỗi. mới lập làm phép chuỗi Rosa, dạy Duminh thánh cả giảng rao cho giáo nhơn noi giữ hầu đặng thế giải hòa cùng Chúa, mà thoát khỏi lưới quỷ ma…” (thời ấy gọi là thánh Duminh, sau này mới cải là thánh Đaminh). Tràng chuỗi Mân Côi còn được nhiều người gọi là tràng hoa Mân Côi. Vậy hoa Mân Côi là hoa gì?

 

     Mặt tiền của nhà thờ An Vân ở Huế (muốn đến nhà thờ An Vân, du khách đi theo con đường lên chùa Thiên Mụ, đi tiếp qua Văn Thánh miếu, đi tiếp đến gần cầu Xước Dũ rẽ phải và đi khoảng hơn cây số là đến nơi) có đắp nhiều chữ Hán gắn mảnh sứ. Trên lưng chừng mặt tiền nhà thờ lối vào cửa vòm giữa có 4 chữ Hán “NHẤT THỂ TAM VỊ”. Bên dưới dòng chữ “Nhất thể tam vị” có dòng chữ Hán: “ THÁNH MẪU MÂN CÔI THÁNH ĐƯỜNG”. Bên trên vòm cuốn lối vào chính giữa là dòng chữ Latin “ ECCLESIA SS. ROSARII”. Cũng xin nói thêm nhà thờ An Vân có một chi tiết đặc biệt là không có nhà thờ nào có như vậy. Đó là chiếc kính “chiếu yêu” hình tròn gắn bên trên dòng chữ Hán “Nhất thể tam vị”!

 

     Trên thân hồng chung của nhà thờ An Vân đúc năm 1876 có khắc bài minh bằng chữ  Nôm: “ Khi Hoàng đế giáng dụ tha đạo được sáu tháng thì chúng tôi đã lo đúc cái chuông này mà dâng cho Đức Chúa Bà Môi Khôi, là bổn mạng nhà thờ An Vân mà tỏ lòng mừng cùng cám đội ơn Đức Chúa Trời và Đức Mẹ đã đoái thương”. Mùa hạ năm Đinh Hợi (2007) giáo xứ An Vân đúc một hồng chung lớn hơn và trên thân hồng chung có bài minh bằng chữ Quốc ngữ: “…Thợ Phường Đúc đến mở lò rót đồng tại vườn trước nhà thờ, quả chuông nặng 2 tạ, bề ngang 6 tấc 8 phân, bề cao một thước 3 tấc. Thay cho quả chuông cổ ( đúc năm 1876- TG) đã bị nứt rạn năm 1972. Bản văn chữ Nôm được khắc chìm trên chuông cổ. Nay được khắc nổi lại đầy đủ với phiên âm là muốn ghi lòng tạc dạ công ơn tiền nhân mà cám đội ơn Đức Chúa Trời và Đức Bà Môi Khôi”

 

     Dòng chữ Hán ở mặt tiền nhà thờ An Vân khi phiên âm ra đọc là “Thánh Mẫu Mân Côi Thánh Đường” nhưng giáo dân trong giáo xứ lại đọc là “Môi Khôi” ?

    Theo Hán Việt tự điển của Thiều Chửu có tất cả 6 chữ cùng đọc âm “Môi” nhưng viết nét khác nhau và cũng có 6 chữ cùng đọc âm “Khôi” nhưng cũng viết nét khác nhau. Khi ghép các chữ “Môi” và “Khôi” thì chẳng có nghĩa gì cả! Chữ “Mân” cũng có 6 chữ viết nét khác nhau nhưng cùng đọc âm “Mân” . Riêng chữ “Mân” như ở mặt tiền nhà thờ An Vân thuộc bộ “Ngọc”. Thiều Chửu giải thích chữ “Mân”: một thứ đá đẹp. Kinh Lễ có câu: quân tử quí ngọc nhi tiện mân (người quân tử quí ngọc mà khinh đá mân, í nói hiềm vì nó lẫn lộn với ngọc vậy). Còn chữ “Côi” Thiều Chửu giải thích:

 

1- một thứ đá đẹp kém ngọc. 2- quí lạ như côi kỳ hay côi vĩ đều gọi là quí báu lạ lùng cả. 3- mai côi là hoa mai côi. Chữ “Côi” ta quen đọc là “Khôi”. Ghép hai chữ Mân và Côi không có nghĩa gì về loài hoa cả! Chữ “Mân” và “Mai” đều thuộc bộ “Ngọc” cũng đều 8 nét. Bên trái chữ Mân là bộ “Ngọc”, bên phải là chữ “Phộc”; bên trái chữ Mai là bộ “Ngọc” bên phải là chữ “Văn”. Tự dạng hai chữ “ Mân” và “Mai” na ná giống nhau, rất dễ nhầm cho nên ông bà ta nói một câu nhắc đời khi đọc chữ Hán: Đọc chữ “Tác” ra chữ “Tộ”; chữ “Ngộ” ra chữ “Quá” là vậy!

   Theo Hán Việt từ điển của Trần Văn Chánh thì Mai Côi có 2 nghĩa : 1- một thứ ngọc đỏ. 2-  hoa hồng, hoa mai côi.Như vậy Mai Côi (hoặc có thể đọc là Mai Khôi) mới có nghĩa là hoa hồng, còn Mân Côi không có nghĩa gì là hoa hồng cả! Chuỗi Mai Côi chính là chuỗi Rosa (hoa hồng).

    Vậy để đọc đúng ta phải đọc là “ Hãy mau ăn năn đền tội, hãy tôn sùng Mẫu Tâm, hay năng lần hạt Mai Côi” (hoặc Mai Khôi)

 

                                       Nguyễn Văn Nghệ

               Giáo xứ Cây Vông – Diên Khánh – Khánh Hòa.

Bài viết liên quan:

Dùng nước thánh để làm gì?
Nghệ thuật cử hành Thánh lễ
Giải đáp phụng vụ: Các nghi thức nào có tính phụng vụ?
Được đặt cây Giáng sinh trong cung thánh không?
Giải đáp phụng vụ: Tại sao chúng ta có Phụng Vụ?
Giải đáp phụng vụ: Linh mục làm phép mà không mang Dây các phép được không? Thừa tác viên ngoại thường chúc lành cho người không Rước lễ được không?
Giải đáp phụng vụ: Buộc xưng tội trong mùa Chay không?
Giải đáp phụng vụ: Việc xưng tội năm được hiểu như thế nào?
Giải đáp phụng vụ: Khi nào cất dọn Máng cỏ Giáng Sinh?
Đi lễ trễ có được Rước lễ không?
Page 1 of 3 (24 items)
Prev
[1]
2
3
Next
Bài viết mới
  • Sám hối - Hoán cải

    Chỉ có “sám” mà không có “hối” thì tội vẫn còn nguyên. Không có sự ăn năn hối cải thì không bao giờ có quyết tâm thay đổi.

  • Suy niệm Chúa nhật 1 Mùa Chay B

    Gợi ý THÚ VẬT từ Bài Tin Mừng: Hãy có sống hòa hợp như Chúa Giêsu để vượt thắng thử thách nhờ sự trợ giúp của muôn vật.

  • 7 lý do để xưng tội

    Những người thường xuyên xưng tội với ước muốn tiến bộ sẽ thấy những bước dài trong đời sống tâm linh”.Đây là 7 lý do để thường xuyên xưng ...

  • Nỗi lo vị thành niên sống với giới tính ảo

    Tình trạng lệch lạc giới tính hay sống với giới tính ảo ở thanh thiếu niên hiện nay không còn là chuyện hiếm và rất được xã hội quan tâm.

  • Có đâu vui cho bằng mái nhà

    Ai cũng nôn nao về đến nhà, tất cả cũng chỉ vì mái nhà là gia đình, mái nhà là mái ấm hạnh phúc; mái nhà là chiếc nôi đầu đời của chúng ...

  • Phần thưởng của bậc sống độc thân

    Nếu làm một linh mục, tôi sẽ không được chết trong tay bất kỳ ai. Tôi sẽ chết như những người độc thân khác! Trong cách chết đó, cũng có một ...

  • Sứ Điệp Tân Niên

    Năm mới khởi đầu, những cái khởi sự mới cũng đang cần bắt đầu: Canh tân, chấn chỉnh, quyết tâm,… Đây là 10 sứ điệp cần thiết cho chúng ta ...

  • Chuyện kiêng cữ ( dịp Tết)

    Ai có thể biết giờ nào tốt? Vậy giờ chết và giờ sinh thì sao? Ai biết chắc? Nếu thực sự biết giờ nào tốt, sao không ráng chờ đến đúng giờ phút ...

  • Mẹ ơi thế giới mênh mông nhưng con phải quay về

    TTO - "Mẹ ơi thế giới mênh mông, mênh mông không bằng nhà mình. Dù cho phú quý vinh quang, vinh quang không bằng có Mẹ…", vừa nghe hết lời ...

  • Bụi tro lãng mạn

    Năm nay, 2018, những người Công giáo băn khoăn rằng Ngày Tình Yêu đúng vào Thứ Tư Lễ Tro. Vậy ngày lễ tình yêu có tương hợp với việc khởi đầu ...

Câu chuyện chiều thứ 7
Thống kê Truy cập
Đang online: 791
Tất cả: 47,664,577